یکی از جشنهای باستانی در ایران شب یلدا است که در آخرین و بلندترین شب پاییز و به مناسبت آغاز فصل زمستان برگزار میشود. اغلب خانوادههای ایرانی در شب یلدا دور هم جمع میشوند و در این جشن رسومات خاصی انجام میشود. یکی از رسومات شب چله، تفعل زدن به دیوان خواجه شیراز لسانالغیب حافظ است که مردم برای خود از این طریق طلب خیر و نیکی میکنند. رسم دیگر این جشن میزآرایی شب یلدا با خوراکیهای مخصوص خواهد بود که بهانهای برای باهم بودن و لذت بردن از بلندترین شب سال بهحساب میآید.
نحوه چیدمان و میزآرایی شب یلدا
یکی از بزرگترین دغدغههای افراد در برگزاری جشن یلدا بهویژه خانمها، نحوه میزآرایی و چیدمان سفره یلدایی است. اینکه افراد از چه سبکی و چه دکور برای چیدمان سفرههای یلدایی خود استفاده کنند، برای آنها بسیار اهمیت دارد. اغلب افراد هم به دنبال یک سبک شیک و زیبا برای تزیین این میز هستند و هم تمایل دارند تزیین این سفره را در کمترین زمان و هزینه انجام دهند.
اغلب افرادی که خود تزیین و چیدمان سفره یلدایی را انجام میدهند، با استفاده از تخفیف یلدا در فروشگاه اسنپ میتوانند این کار را به بهترین نحو و با هزینه مناسب انجام دهند. بهطورکلی تزیین و چیدمان سفره یلدایی را میتوان به دو صورت سنتی و مدرن انجام داد.
سبک سنتی و قدیمی در میزآرایی شب یلدا
استفاده از سبک سنتی و قدیمی در میزآرایی شب یلدا یادآور سفرههای یلدایی مادربزرگ برای همه خواهد بود که برای تمام افراد یکی از نوستالژیها است. علاوه بر این بسیاری از خانوادهها جشن شب یلدا را یکی از اعیاد باستانی میدانند و میخواهند جنبه باستانی بودن آن را به فرزندان خود انتقال دهند.
به همین دلیل از سبک و المانهای سنتی در تزیین و چیدمان سفره یلدایی خود استفاده میکنند. در واقع ظروف مسی، سفالی یا چوبی، کرسی، صندوقچهها یا رومیزیهای ترمه المانهایی از سبک سنتی هستند که در سفرهآرایی شب یلدا مورد استقبال افراد زیادی قرار میگیرند.
سبک مدرن و جدید در میزآرایی شب یلدا
یکی دیگر از سبکهایی که در تزیین و چیدمان سفره یلدایی مورد استفاده قرار میگیرد، سبک مدرن و جدید است. اغلب جوانان به دنبال سبکهای مدرن هستند. در سبک مدرن میزآرایی شب یلدا استفاده از شمع، ظروف کریستال یا سرامیک، گلهای طبیعی متداول است. همچنین سبکهای مدرن نسبت به سبکهای سنتی، زیاد شلوغ نیستند.
خواص و نماد خوراکیهای شب یلدا
در گذشته افراد بر این باور بودند که در شب یلدا فرشته بدیها با فرشته خوبیها جنگ میکند و در این نبرد فرشته خوبیها پیروز میشود. اغلب مردم در این شب که طولانیترین شب سال بهحساب میآید، به مهمانی و دورهمی میپردازند. در این دورهمی افراد از خوراکیهای زیادی استفاده میکنند که تاثیر زیادی در خاطرهانگیز شدن این مهمانی دارد و هر کدام یک نماد خاص است. خوراکیهای شب یلدا شامل موارد زیر میشوند:
هندوانه
در میزآرایی شب یلدا هندوانه یکی از عناصر مهم و اصلی به شمار میرود. پیشینیان بر این باور بودند که مصرف این میوه تابستانی در شب یلدا باعث میشود افراد تا پایان زمستان از سرما و بیماری درامان بمانند. این باور از نظر علمی نیز مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد که هندوانه حاوی مقادیر زیادی ویتامین A، B و C و منبع عالی بتاکاروتن و لیکوپن است. این مواد در کنار هم از مبتلا شدن افراد به سرطان جلوگیری میکند.
انار
وجود انار در چیدمان سفرههای یلدایی جایگاه ویژهای دارد و بدون آن سفرههای یلدایی ناقص بهنظر میرسند. این میوه خاصیت خونسازی و تقویت سیستم ایمنی بدن را دارد و سرشار از آنتیاکسیدان، ویتامین ث و پتاسیم است. به همین دلیل انار در این سفره نماد شادی و زایش و به معنای زندگی دوباره خواهد بود.
انگور یا کشمش
در میزآرایی شب یلدا وجود انگور با کشمش خالی از لطف نیست. انگور و کشمش طبع گرم دارند و به همین دلیل استفاده از آنها در اولین شب زمستان بسیار مناسب خواهد بود.
سایر میوههای زمستانی
علاوه بر هندوانه، انار و انگور افراد میتوانند از سایر میوههای زمستانی همچون سیب، پرتقال، ازگیل، خرمالو، کیوی و نارنگی استفاده کنند. هر کدام از این میوهها دارای عطر، طعم و بوی خاص خود هستند و انواع ویتامینها را دارند.
آجیل
یکی از خوراکیهای رایج در سفرههای یلدایی آجیلها بهحساب میآیند. آجیلهایی که در سفرههای یلدایی استفاده میشوند شامل پسته، بادام، فندق، گردو میشوند. در برخی مواقع نیز از تخمه آفتابگردان، نخود برشته، شاهدانه، برنجک، تخمه هندوانه و کدو، مویز، انجیر و توت خشک استفاده میکنند. در انواع مختلف آجیلها گروههای متنوع ویتامینها ازجمله ویتامینهای گروه E و B، روی، کلسیم، فسفر و پتاسیم، پتاسیم، ویتامین آ و پروتئین وجود دارد. آجیلها باعث رفع خستگی و گرفتگی عضلات و افزایش قدرت بینایی میشوند.
لبو
در میزآرایی شب یلدا وجود لبو پخته جایگاه ویژهای دارد و شاید علت استفاده از لبو این است که این خوراکی در شبهای سرد زمستانی حس خوبی به افراد میدهد. لبو خاصیت پاکسازی معده و سیستم گوارش را دارد و حاوی مقدار زیادی کلسیم، منگنز، پتاسیم، آهن، بتانین، اسیدمالونیک و فیبر است.
شیرینی و دسر
همانطور که شیرینی و دسر عضو ثابت هر مهمانی و دورهمی هستند، در سفرههای یلدایی نیز مورد استفاده قرار میگیرند. اغلب افراد تمایل دارند شیرینیهای سنتی همچون باسلق، قطاب، پشمک و انواع دسرها و کیکها را در سفرههای یلدایی خود قرار دهند.
نکات میزآرایی شب یلدا
- استفاده از ظروف پذیرایی همجنس و ست که انسجام و هماهنگی را در سفره یلدا ایجاد کند.
- از گلهای زیبا و جذاب در میزآرایی شب یلدا استفاده شود.
- استفاده از ظروف پایهدار و طبقهدار در ارتفاعهای مختلف که باعث جذابتر و مجللتر بهنظررسیدن میز یلدایی میشود.
- جذابترین ظرف را در نقطه کانونی و مرکز سفره یلدا قرار دهید و بقیه ظروف را اطراف آن بچینید.
جمعبندی
شب یلدا یا شب چله بهعنوان یکی از اعیاد غیررسمی در ایران جشن گرفته میشود. شب یلدا آخرین شب پاییز و آغاز زمستان است و بلندترین شب سال خواهد بود. اغلب خانوادهها در این شب دور هم جمع میشوند و به حافظ شیرازی تفعل میزنند. استفاده از خوراکیهای خاص در این شب نقش بسیار مهمی در دورهمیها دارد. ازاینرو میزآرایی شب یلدا یکی از دغدغههای مهم خانوادهها بهویژه بانوان در نظر گرفته میشوند. افراد میتوانند تزیین و چیدمان سفرههای یلدایی را به دو سبک سنتی و مدرن انجام دهند.
